Քառասուն տարի, առանց մէկ օր բացակայելու, կը բանար համեստ սափրիչանոցը, Պէյրութի հին թաղերէն մէկուն մէջ:

Կարմիր թաշկինակը միշտ ձեռքն էր, ածելին՝ գօտիէն կախուած: Իր սալոնը՝ «Պատուոյ Մկրատ», քաղաքին վերջին  բուրմունքն էր` տեղական օճառներով, մաշած պղնձեայ սափորներով ու հին բայց շնչող ածելիներու քնարական ժանգով:

Իլիաս մազեր չէր սափրեր միայն. իր գործը արարողութիւն մըն էր՝ լռութեան, վստահութեան ու գաղտնիքներու խորհրդաւոր, անաւարտ ծիսակատարութիւն։

Հակառակ որ սափրիչները շատախօս են սովորաբար, ան միշտ

կը մնար լուռ: Այդ լռութիւնն էր իր մեծագոյն գործիքը: Չէ՞ որ տարիներ առաջ եղած էր նախագահներու եւ նախարարներու անձնական սափրիչը: Այդ գործը կը պահանջէր ոչ միայն հմտութիւն, այլ նաեւ՝ լռութիւն: Իսկ Իլիաս այդ լռութեան վարպետն էր։

Յաճախ կը պատմէր այդ անցեալը, ո՛չ թէ պարծենալու, այլ որպէս վկայութիւն՝  երբ մարդը լռութեամբ կը վաստակէր իր պատիւը:

Իր քով կը սորվէր մեր ախրաս Տիգրանը՝ յարգալից ու պարկեշտ աշակերտը: Ան չէր սանտրեր մազ մը առանց իր վարպետին աչքին նայելու:

Բայց վերջին տարիներուն, հին թաղը կը փոխուէր: Նոր սալոններ

կը բացուէին՝ լուսաւոր, երաժշտութեամբ, սուրճով ու լազերով: Երիտասարդները կը սիրէին նորն ու փայլունը:

Իլիաս կը խոստովանէր,- Ժամանակները փոխուած են, բայց ես տակաւին չեմ փոխուած:

Նոյն շարժումով կը մաքրէր ածելին: Նոյն ճռինչով կը շրջէր աթոռը: Սակայն, օր մը հայելիէն անդին նայեցաւ եւ տեսաւ մթին սենեակ մը. պատերը խամրած էին, կտուրէն ջուր կը կաթկթէր:

– Պէտք է նորոգել,- մրմնջաց,- ոչ շռայլ, բայց մաքուր ու պատշաճ:

Օր մը, երբ Իլիաս բացակայ էր, կառավարական մեքենայ մը կանգ առաւ սալոնին դիմաց։ Երեք լուրջ դէմքեր ներս մտան՝ կապոյտ բաճկոններով եւ ծովային հոտով։

– Ո՞ւր է Իլիաս վարպետը,- հարցուցին կտրուկ:

Տիգրան, որ ոչ մտքով էր պատրաստ, ոչ լեզուով՝ շփոթած պատասխանեց.

– Իյը… վա՛… գա… գա… ցած է… ածը… ելին… պիտի գայ…:

Երեքը իրար նայեցան՝ «Լաւ, պիտի վերադառնանք», ըսին ու հեռացան, ծանր բոյր մը ձգելով իրենց ետին:

Երբ Իլիաս վերադարձաւ, Տիգրան պատմեց նիւթը՝ խառն, յանցանքի երանգով:

– Եկան… ըսին՝ դո՛ւն… վարպետ… սափրի՛չ… ես ալ ըսի՝ կու գայ… գա… գա… ցած է: Չըսի՝ ուր… բայց ըսի՝ գա… գա… ցած է։

Այդ խօսքերը իմանալուն պէս, Իլիասին թեւերուն տակի քրտինքը սառեցաւ։ Սրտին մէջ անսովոր դող մը շարժեցաւ կասկածի զգացումէն։ Մտքին մէջ մէկ վայրկեանի փոթորիկ մը պոռթկաց. անցած տարիները, երբ կը սափրէր նախագահներու ու նախարարներու պարանոցները, վերապրեցան իր աչքին առջեւ՝ որպէս տեսիլք մը, որ յանկարծ կրնայ դառնալ մեղադրանք։

Աչքին խաղաղ փայլքը մարեցաւ։ Ժպիտը քարացաւ։ Չէ՞ որ ինք երկար տարիներ եղած էր իշխանութեան ականջին մօտ՝ լուռ, աննկատ։ Թերեւս… խօսած էր բան մը, յայտնած էր գաղտնիք մը անուշադրութեամբ։

-Ի՞նչ ուզեցին ինձմէ… ինչո՞ւ եկան հիմա…,- կը մտածէր։

Ձեռքը ինքնաբերաբար գօտիին վրայ դրաւ՝ այնտեղ, ուր միշտ կախուած էր ածելին։ Բայց հիմա այդ ածելին այլեւս գործիք չէր՝ այլ սպառնալիք, որ անընդհատ կ’արձագանգէր իր ներսի մեղադրանքին։

Երկար տարիներ լռութեան մէջ ապրած մարդը առաջին անգամ զգաց, որ իր լռութիւնը կրնայ դառնալ վկայութիւն իր դէմ։ Իր ներսը կը կծկուէր: Կը վախնար սխալ հասկցուելէ։ Կը վախնար, որ իր լռութիւնը այլեւս չբաւէ պաշտպանելու զինք։

Յիշեց Միթաս թագաւորին առասպելը՝ երբ Ափոլլոն պատժեց զինք  ու ականջները դարձան իշու ականջներ։ Միակ մարդը որ այդ գաղտնիքը գիտէր՝ իր սափրիչն էր։ Բայց ան չկրցաւ լռել ու փոս մը փորելով հողին շշնջաց՝ «Միթաս թագաւորը իշու ականջներ ունի»։ Յետոյ փոսին տեղ եղեգներ աճեցան, ու ամէն անգամ որ քամին կը սուլէր անոնց մէջէն,

կը բացայայտուէր գաղտնիքը։

Բայց Իլիաս հեռատես էր: Եթէ ինք ըլլար նախագահին սափրիչը, հողին մէջ փորուած փոսի մը չէր վստահեր:

Յաջորդ օրը, մկրատը ինկաւ ձեռքէն։ Իլիաս հիւանդացաւ։

Երրորդ օրը, կառավարական պատուիրակութիւնը վերադարձաւ՝ շքանշանով ու նամակով. «Իլիաս վարպետին նուիրեալ ծառայութեան եւ վաստակին համար»:

Բայց Իլիաս այլեւս չէր լսեր։ Չկար: Լռութիւնը վերջնական պատած էր զինք:

Քաղաքը խօսեցաւ երկար։ Ոմանք ըսին՝ լռութեան զոհ եղաւ։ Ուրիշներ՝ վախի։ Բայց բոլորն ալ այդ օր սափրուեցան իր յիշատակին

ի պատիւ։ Իսկ ախրաս Տիգրանը սորված էր, թէ ամենավտանգաւոր խօսքը՝ երբեմն լռութիւնն է, իսկ ամենավստահելի մարդը՝ սափրիչ մը, որ լռած է ամբողջ կեանք մը: